Hợp đồng mẫu là gì? Khi nào phải giao dịch bằng hợp đồng mẫu?

Trong nền kinh tế phát triển hiện nay thì hợp đồng theo mẫu thật sự phổ biến. Hợp đồng được xác lập dựa trên cơ sở thoả thuận được xem là kết quả của sự thống nhất ý chí tự nguyện của các bên. Lợi ích của hợp đồng theo mẫu đó là tăng hiệu quả kinh tế, giảm các loại chi phí về giao dịch, tiết kiệm thời gian và công sức trong thực hiện giao dịch giữa các bên. Bài viết sau đây, Luật Tuệ An xin hỗ trợ thắc mắc của bạn về Hợp đồng mẫu là gì? Khi nào phải giao dịch bằng hợp đồng mẫu?

Hợp đồng mẫu là gì? Khi nào phải giao dịch bằng hợp đồng mẫu?
Hợp đồng mẫu là gì? Khi nào phải giao dịch bằng hợp đồng mẫu?

Cơ sở pháp lý

Hợp đồng theo mẫu là gì?

Theo Điều 405 Bộ luật dân sự 2015 nêu rõ, hợp đồng theo mẫu là hợp đồng gồm những điều khoản do một bên đưa ra theo mẫu để bên kia trả lời trong một thời gian hợp lý, nếu bên được đề nghị trả lời chấp nhận thì coi như chấp nhận toàn bộ nội dung hợp đồng theo mẫu mà bên đề nghị đã đưa ra.

Hợp đồng theo mẫu phải được công khai để bên được đề nghị biết hoặc phải biết về những nội dung của hợp đồng. Trình tự, thể thức công khai hợp đồng theo mẫu thực hiện theo quy định của pháp luật.

Như vậy, Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định cụ thể rõ ràng về hợp đồng theo mẫu khi hợp đồng này phải được công khai để bên đề nghị được biết hoặc phải biết, trình tự, thể thức công khai hợp đồng thực hiện theo quy định của pháp luật.

Đặc điểm của hợp đồng theo mẫu

  • HĐM là một loại hợp đồng đặc biệt. Ý chí của hai bên vẫn được thể hiện qua hợp đồng, ý chí chung được thể hiện thông qua việc cả hai bên cùng mong muốn tham gia vào quan hệ hợp đồng và đã chấp nhận giao kết hợp đồng. Tuy nhiên, ý chí của bên được đề nghị chỉ thể hiện ở sự quyết định tham gia hay không tham gia giao kết hợp đồng. Sự thỏa thuận trong giao dịch chỉ mang tính chất hình thức.
  • Tính chất theo mẫu. Tính chất “theo mẫu” được thể hiện thông qua các điều khoản của hợp đồng đã được tiêu chuẩn hóa do một bên của HĐ chuẩn bị từ trước nhằm mục đích sử dụng nhiều lần và để giao kết với nhiều người.
  • Để đảm bảo quyền lợi của bên được đề nghị, bên đưa ra HĐ theo mẫu phải công khai HĐ theo những trình tự và thể thức theo quy định của pháp luật để bên được đề nghị biết về những nội dung của HĐ.

Điều kiện giao dịch chung của Hợp đồng

Điều kiện giao dịch chung là những điều khoản ổn định do một bên công bố để áp dụng chung cho bên được đề nghị giao kết hợp đồng; nếu bên được đề nghị chấp nhận giao kết hợp đồng thì coi như chấp nhận các điều khoản này (Khoản 1 Điều 406 BLDS 2015). Điều kiện giao dịch chung chỉ có hiệu lực với bên xác lập giao dịch trong trường hợp điều kiện giao dịch này đã được công khai để bên xác lập giao dịch biết hoặc phải biết về điều kiện đó.

Ngoài ra, Điều kiện giao dịch chung phải bảo đảm sự bình đẳng giữa các bên. Trường hợp điều kiện giao dịch chung có quy định về miễn trách nhiệm của bên đưa ra điều kiện giao dịch chung, mang trách nhiệm hoặc loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên kia thì quy định này không có hiệu lực, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Khi nào phải giao dịch bằng hợp đồng mẫu?

Trước khi áp dụng HĐ theo mẫu, điều kiện giao dịch chung thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung chỉ được áp dụng đối với người tiêu dùng khi việc đăng ký được hoàn thành. Những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phải đăng kí hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung được quy định tại Quyết định số 02/2012/QĐ-TT và Quyết định số 35/2015/QĐ-TT. Cụ thể như sau:

  • Cung cấp điện sinh hoạt;
  • Cung cấp nước sinh hoạt;
  • Truyền hình trả tiền;
  • Dịch vụ điện thoại cố định mặt đất;
  • Dịch vụ thông tin di động mặt đất;
  • Dịch vị truy cập Internet;
  • Vận chuyển hành khách đường hàng không;
  • Vận chuyển hành khách đường sắt;
  • Mua bán căn hộ chung cư, các dịch vụ sinh hoạt do đơn vị quản lý khu chung cư cung cấp;
  • Phát hành thẻ ghi nợ nội địa, mở và sử dụng dịch vụ tài khoản thanh toán (áp dụng cho khách hàng cá nhân), vay vốn cá nhân (nhằm mục đích tiêu dùng);
  • Bảo hiểm nhân thọ.

Như vậy, Căn cư theo quy định như trên và căn cứ vào tính đặc thù trên mà trước khi đưa ra vào áp dụng HĐM và Điều kiện giao dịch chung bắt buộc phải tiến hành đăng ký. Việc đăng ký này nhằm đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng dịch vụ do tất cả những ngành nghề phải đăng ký đa phần là những ngành nghề thiết yếu được nhiều người sử dụng.

Hợp đồng theo mẫu vô hiệu

Nếu trong hợp đồng có điều khoản miễn trách nhiệm dân sự của bên đưa ra mẫu hợp đồng mà pháp luật quy định phải chịu trách nhiệm, thì điều khoản đó vô hiệu. Ngược lại; nếu hợp đồng có điều khoản tăng trách nhiệm của bên được đề nghị giao kết hợp đồng mà trái với quy định về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ thì điều khoản đó vô hiệu. Hoặc nội dung của hợp đồng có điều khoản loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên được đề nghị giao kết hợp đồng thì điều khoản đó vô hiệu, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.

Lưu ý: Trường hợp hợp đồng theo mẫu có điều khoản không rõ ràng thì bên đưa ra HĐ theo mẫu phải chịu bất lợi khi giải thích điều khoản đó.

Kết luận về Hợp đồng theo mẫu

Thứ nhất, hợp đồng theo mẫu có thể được áp dụng cho một chủ thể trong một lần giao dịch. Định nghĩa này dường như cũng tạo ra sự khác biệt so với cách tiếp cận chung của pháp luật các nước trên thế giới, theo đó HĐMthường là hợp đồng áp dụng cho nhiều lần giao dịch;

Thứ hai, HĐ theo mẫu không đồng nhất với HĐ gia nhập bởi bên bị áp đặt các điều kiện hợp đồng được biết trước các điều kiện của HĐM và có thời gian hợp lý để trả lời. Điều này không thể hiện tinh thần của các hợp đồng gia nhập bởi việc “gia nhập” các hợp đồng phần lớn là do các áp lực về mặt xã hội và hầu như người giao kết hợp đồng không có điều kiện để tìm hiểu thông tin và lựa chọn người cung cấp.

Trên đây là tư vấn của Luật Tuệ An về các quy định về doanh nghiệp. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý về Doanh nghiệp, bạn vui lòng liên hệ ngay đến Hotline tư vấn miễn phí: 096.102.9669 hoặc gửi email [email protected]

Luật Tuệ An ” VỮNG NIỀM TIN -TRỌN CHỮ TÍN”

Thông tin liên hệ: 

CÔNG TY LUẬT TUỆ AN

Trụ sở chính: Lô A9 X1 , Ngõ 73 Nguyên Hồng, Đống Đa, Hà Nội.

Hotline tư vấn miễn phí: 096.102.9669

Email: [email protected]

Bài viết liên quan:

Bấm để đánh giá
[Tổng 0 Điểm trung bình: 0]

Luật Tuệ An © 2020. All Rights Reserved. Powered by AseanTech.