Khi nào thì được yêu cầu tuyên bố 1 người đã chết

Chào luật sư, tôi có chuyện muốn hỏi luật sư như sau. Tôi và chồng tôi lấy nhau từ năm 2009. Chung sống với nhau được 1 thời gian thì anh ấy có bỏ đi và không liên lạc gì với gia đình bên nội, bên ngoại. Gia đình chúng tôi vẫn liên tục thông báo tìm kiếm anh ấy ở khắp nơi nhưng vẫn không có chút tin tức gì. Từ đó cho tới nay cũng đã hơn 10 năm anh ấy không quay lại nữa. Hiện tại tôi muốn làm thủ tục ra tòa án để tòa án tuyên bố anh ấy đã chết thì có được không? Trong trường hợp này thì tôi cần phải làm hồ sơ thủ tục gì?

Câu hỏi của chị Quyên – Lạng Sơn.

Luật Tuệ An – Tổng đài tư vấn luật miễn phí 24/7: 1900.4580; – Văn phòng luật uy tín tại Hà Nội. – Luật sư uy tín chuyên nghiệp.

Cảm ơn chị đã tin tưởng và gửi câu hỏi đến Luật Tuệ An. Với câu hỏi của chị, chúng tôi xin được tư vấn theo những ý chính sau:

  1. Khi nào thì được tuyên bố 1 người đã chết?
  2. Hồ sơ và trình tự thủ tục để yêu cầu Tòa án tuyên bố 1 người đã chết.
  3. Giải quyết tình huống.

Cơ sở pháp lý:

  • Bộ luật dân sự 2015
  • Bộ luật tố tụng dân sự 2015
Luật Tuệ An – Tổng đài tư vấn luật miễn phí 24/7: 1900.4580.

1.Khi nào thì được tuyên bố một người đã chết

Đây là chế định đặc biệt của luật dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của cá nhân cũng như các chủ thể khác có liên quan. Cái chết là sự kiện pháp lý làm chấm dứt tư cách chủ thể của cá nhân. Trong thực tế, có nhiều trường hợp vì các lý do khác nhau mà không thể xác định được một cá nhân còn sống hay đã chết. Bởi vậy, để hạn chế tối đa các trường hợp nhầm lẫn; và những sai sót trong việc xác định một người có còn sống hay không, trước khi tuyên bố chết đối với một cá nhân, Tòa án cần xem xét các điều kiện sau:

Đã qua thời hạn nhất định mà cá nhân đó vẫn không có tin tức xác thực là còn sống hay đã chết.

Theo điều kiện trên, tòa án chỉ có thể tuyên bố chết đối với một cá nhân nếu qua thời hạn Luật định; mà họ không còn tin tức là còn sống. Thời hạn đó là bao nhiêu lâu sẽ được xác định trong từng trường hợp cụ thể. Theo quy định tại điều 71 Bộ luật dân sự  2015 thì thời hạn để tuyên bố chết đối với cá nhân được xác định như sau:

Điều 71. Tuyên bố chết

1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

a) Sau 03 năm, kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật; mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

b) Biệt tích trong chiến tranh sau 05 năm; kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn không có tin tức xác thực là còn sống;

c) Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm; kể từ ngày tai nạn hoặc thảm hoạ, thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống; trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

d) Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này.

Như vậy,
  • Nếu tuyên bố là đã chết đối với người đã qua thủ tục tuyên bố mất tích; thì phải qua thời hạn là ba năm kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực pháp luật.
  • Nếu tuyên bố là đã chết đối với người chưa qua thủ tục tuyên bố mất tích; thì phải qua thời hạn là năm năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc (nếu người đó mất tích trong chiến tranh). Hoặc là một năm kể từ ngày tai nạn hoặc thiên tai; thảm họa kết thúc (nếu người đó mất tích trong vụ tai nạn, thiên tai, thảm họa đó).
  • Nếu tuyên bố chết đối với một người biệt tích lâu ngày; mà chưa qua thủ tục tuyên bố mất tích thì phải qua thời hạn là năm năm kể từ ngày, tháng, năm biết được tin tức cuối cùng về sự sống còn của họ. Trong trường hợp này; thời điểm bắt đầu để tính thời hạn năm năm là ngày có tin tức cuối cùng về người đó.
Phải thông qua thủ tục thông báo tìm kiếm

Việc thông báo tìm kiếm với mục đích nhằm xác định lần cuối cùng về tin tức sống còn của một người trước khi Tòa án quyết định về thân phận pháp lý của họ. Một người chỉ có thể bị tuyên bố là đã chết khi không có tin tức là còn sống. Bởi vậy đây là một thủ tục rất cần thiết; và không thể thiếu để các Tòa án có thể tuyên bố một cá nhân chết. Qua thủ tục này, tính chính xác trong quyết định của Tòa án được nâng cao. Tòa án có thể tự thông báo hoặc yêu cầu những người có quyền, lợi ích liên quan thông báo. Hình thức, biện pháp thông báo được quy định trong Luật tố tụng dân sự như phạm vi thông báo, điều kiện thông báo…

Phải có yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan

Người có quyền, lợi ích liên quan. Người có quyền, lợi ích liên quan là những người có mối quan hệ như hôn nhân gia đình; quan hệ hành chính, quan hệ lao động, quan hệ dân sự… với người mà sự vắng mặt của người đó làm ảnh hưởng tới quyền, lợi ích của họ.

Mục đích của việc tuyên bố chết đối với cá nhân là tạo ra cơ sở pháp lý để những người nói trên; có thể thực hiện và bảo vệ nghĩa vụ, quyền, lơị ích của mình. Mặt khác, theo nguyên tắc của pháp luật tố tụng dân sự thì Tòa án chỉ thụ lý vụ việc khi có yêu cầu của đương sự. Vì vậy, tòa chỉ có thể ra quyết định tuyên bố cá nhân là đã chết khi có yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan.

Chỉ tuyên bố là đã chết đối với người không nằm trong tình trạng bị truy nã theo lệnh của cơ quan điều tra

Trong thực tế, có nhiều trường hợp cá nhân bỏ trốn sau khi thực hiện hành vi phạm tội; nhằm trốn tránh sự trừng trị của pháp luật nên cơ quan điều tra đã có lệnh truy nã với họ. Việc bỏ trốn của cá nhân trong trường hợp đó đa phần tạo nên tình trạng biệt tích; và hầu như họ không trở về nếu như không bị bắt. Tình trạng trên sẽ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của một số người nhất định. Và vì vậy họ sẽ yêu cầu Tòa án tuyên bố cá nhân đó đã chết để bảo vệ và thực hiện các quyền và lợi ích của mình.

Nếu vì quyền, lợi ích của những người liên quan với người phạm tội bỏ trốn; mà tòa án ra quyết định tuyên bố chết đối với người đó thì vụ án hình sự sẽ phải đình chỉ và cơ quan điều tra phải đình nã. Kể từ khi quyết định của tòa án tuyên bố một người đã chết có hiệu lực pháp luật; thì mọi quan hệ nhân thân, quan hệ tài sản của người đó sẽ được giải quyết đối với người đã chết. Bởi vậy có thể thấy việc tuyên bố chết đối với người bỏ trốn sẽ gây rất nhiều trở ngại đối với quá trình điều tra, khởi tố vụ án hình sự

2. Hồ sơ và trình tự thủ tục để yêu cầu Tòa án tuyên bố 1 người đã chết.

Việc yêu cầu Tòa án tuyên bố một người là đã chết được thực hiện theo trình tự giải quyết vụ việc dân sự được quy định trong Bộ luật tố tụng Dân sự 2015, cụ thể :

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ, bao gồm các loại giấy tờ sau
  • Đơn yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự (mẫu đơn 92 Nghị quyết 01/2017 HĐTP)
  • Bản sao CMND/CCCD/ Hộ chiếu của người nộp hồ sơ và người được yêu cầu tuyên bố là đã chết;
  • Các chứng cứ chứng minh người bị yêu cầu đã thỏa mãn điều kiện bị tuyên bố là đã chết; quy định tại Điều 391 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.
Bước 2: Ra thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết.

Khi đã nộp đủ các tài liệu, chứng cứ cần thiết, lúc này Tòa án sẽ ra quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết.

Thời hạn thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố đã chết là 04 tháng; được tính từ ngày đăng và phát thông báo đầu tiên.

Nếu sau thời gian này, mà không có bất kì một thông tin nào của người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết thì Tòa án sẽ ra quyết định tuyên bố cá nhân đó là đã chết theo quy định tại Điều 393 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

Bước 3: Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết.

Khi Tòa án đã kết luận và ra quyết định tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ hôn nhân – gia đình; và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết.

3. Giải quyết tình huống

Theo như chị trình bày ở trên thì anh nhà đã bỏ đi được hơn 10 năm. Gia đình chị có thông báo tìm kiếm khắp nơi nhưng vẫn không có tin tức gì. Như thế thì chị đã thỏa mãn các điều kiện để có thể yêu cầu tòa án tuyên bố chồng chị đã chết.

Sau khi chị làm hồ sơ thủ tục theo như chúng tôi đã hướng dẫn thì Tòa án sẽ tiếp tục phát đi thông báo tìm kiếm chồng chị. Nếu trong thời gian là 4 tháng mà vẫn không có tin tức gì thì Tòa án sẽ ra quyết định tuyên bố chồng chị đã chết.

Luật Tuệ An – Tổng đài tư vấn luật miễn phí 24/7: 1900.4580.

Trên đây là tư vấn của Luật Tuệ An. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ ngay Luật sư tư vấn miến phí – Luật sư uy tín, chuyên nghiệp – tư vấn miễn phí 1900.4580

Tuyên bố một người đã chết khi nào?
Luật Tuệ An – Tổng đài tư vấn luật miễn phí 24/7: 1900.4580.

Công Ty Luật Tuệ An ” VỮNG NIỀM TIN -TRỌN CHỮ TÍN

Mọi gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp miễn phí 24/7 mọi lúc mọi nơi. Tổng đài tư vấn miễn phí: 1900.4580. 

Add Comment