Phân biệt Phòng vệ chính đáng và Phòng vệ tưởng tượng

Căn cứ được luật hình sự quy định cho phép thực hiện hành vi gây thiệt hại mà không bị coi là tội phạm vì các căn cứ này làm hành vi gây thiệt hại không còn tính nguy hiểm cho xã hội. Theo quy định pháp luật các căn cứ hợp pháp này là phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết… Tuy nhiên hiện nay nhiều người vẫn hay nhầm lẫn giữa căn cứ phòng vệ chính đáng và phòng vệ tưởng tượng. Nhằm làm rõ hai vấn đề trên, Luật Tuệ An xin tư vấn đến bạn đọc thông qua bài viết Phân biệt Phòng vệ chính đáng và Phòng vệ tưởng tượng.

Căn cứ pháp lý

Phân biệt Phòng vệ chính đáng

Khái niệm

Phòng vệ chính đáng

Tại khoản 1 Điều 22 có quy định về phòng vệ chính đáng, theo đó:

Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên.”

Với chế định này, Nhà nước cho phép mỗi cá nhân được bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình, của người khác hay lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức khi có thể bảo vệ được.

Phân biệt Phòng vệ chính đáng và Phòng vệ tưởng tượng
Phân biệt Phòng vệ chính đáng và Phòng vệ tưởng tượng

Phòng vệ tưởng tượng

Theo Chỉ thị 07-TANDTC/CT, có thể hiểu:

“Phòng vệ tưởng tượng là trường hợp do lầm tưởng người khác đang có hành vi xâm phạm nên đã phòng vệ, gây thiệt hại cho họ.”

Phòng vệ tưởng tượng là dạng sai lầm về sự việc.

Điều kiện, khả năng

Phòng vệ chính đáng

Chỉ được coi là phòng về chính đáng nếu hành vi chống trả lại hành vi xâm hại thỏa mãn các điều kiện sau:

  • Có hành vi nguy hiểm cho xã hội đang gây thiệt hại, hoặc đe dọa gây thiệt hại cho xã hội, tức là có hành vi xâm hại lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền, lợi cíh chính đáng của mình hoặc của người khác;
  • Hành vi tấn công đang hiện hữu, tức là nó đã bắt đầu, đang diễn ra và chưa kết thúc;
  • Hành vi phòng vệ phải nhằm chống trả lại người đang thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chứ không phải người khác;
  • Hành vi chống trả là cần thiết để ngăn chặn được sự tấn công, hạn chế những thiệt hại mà hành vi tấn công có thể gây ra.

Phòng vệ tưởng tượng

Với tính chất là một trường hợp sai lầm, phòng vệ tưởng tượng theo nghĩa rộng bao gồm những khả năng:

  • Hoàn toàn không có hành vi xâm phạm nhưng nhầm tưởng có hành vi này;
  • Có hành vi xâm phạm nhưng nhầm lẫn người thực hiện hành vi này;
  • Có hành vi xâm phạm nhưng sai lầm trong việc đánh giá tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi này nên đã vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;
  • Sai lầm trong việc xác định thời điểm nên đã phòng vệ quá sớm hoặc quá muộn.

Mục đích phòng vệ

Phòng vệ chính đáng

Mục đích của phòng vệ chính đáng là nhằm gạt bỏ sự tấn côngm nghĩa là hành vi phòng vệ phải nhằm vào chính người đang có hành vi tấn công đó.

Phòng vệ tưởng tượng

Phòng vệ tưởng tượng với mục đích là nhằm gạt bỏ sự tấn công mà người phòng vệ tưởng tượng ra.

Giới hạn hành vi chống trả

Phòng vệ chính đáng

Hành vi chống trả trong phòng vệ chính đáng là cần thiết. Cần thiết là sự thể hiện tính không thể không chống trả, không thể bỏ qua trước một hành vi xâm phạm đến các lợi ích hợp pháp.

Phòng vệ tưởng tượng

Hành vi chống trả trong phòng vệ tưởng tượng là vượt quá giới hạn cần thiết do sai lầm trong việc đánh giá tính chất và mức độ nguy hiểm của sự tấn công, hoặc không có sự tấn công nào cả nhưng đã nhầm tưởng có sự tấn công.

Trách nhiệm hình sự

Phòng vệ chính đáng

Điều 22 BLHH cũng có quy định: “Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.” Do vậy người thực hiện hành vi phòng vệ chính đáng không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Phòng vệ tưởng tượng

Phòng về tưởng tượng không phải là phòng vệ chính đáng vì không có cơ sở của quyền phòng vệ. Do vậy, vấn đề trách nhiệm hình sự vẫn được đặt ra và được giải quyết như trường hợp sai lầm khác. Cụ thể:

  • Người có hành vi phòng vệ tưởng tượng gây thiệt hại cho người khác chỉ được miễn trách nhiệm hình sự khi hoàn cảnh cụ thể cho phép người đó tin một cách hợp lý rằng có sự xâm hại thực sự và người đó không biết rằng mình đã tưởng lầm.
  • Người có hành vi phòng vệ tưởng tượng gây thiệt hại cho người khác do tưởng lầm một cách không có căn cứ là có hành vi xâm hại nguy hiểm cho xã hội, được coi là phạm tội do cố ý theo quy định của pháp luật và vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.

Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Tuệ An về vấn đề: Phân biệt Phòng vệ chính đáng và Phòng vệ tưởng tượng. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hồ trợ pháp lý khác; vui lòng liên hệ ngay Luật sư tư vấn miễn phí. Luật sư chuyên nghiệp, tư vấn miễn phí – 1900.4580.

Công Ty Luật Tuệ An ” VỮNG NIỀM TIN -TRỌN CHỮ TÍN

Mọi gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp miễn phí 24/7 mọi lúc mọi nơi. Tổng đài tư vấn miễn phí: 1900.4580. 

Một số bài viết có liên quan:

Bấm để đánh giá
[Tổng 0 Điểm trung bình: 0]

Luật Tuệ An © 2020. All Rights Reserved. Powered by AseanTech.