Phân biệt Thừa kế theo di chúc và Thừa kế theo pháp luật

Thừa kế là một loại quan hệ xã hội, xuất hiện đồng thời với quan hệ sở hữu, tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của nền kinh tế. Thừa kế hay được hiểu nôm na là việc nhận được di sản để lại của người đã chết. Phần di sản đó sẽ có hai cách để phân chia là theo pháp luật và theo di chúc mà người chết để lại. Hai phương thức này cũng làm nảy ra quan hệ thừa kế theo di chúc và theo pháp luật? Vậy có điểm gì khác nhau giữa hai hình thức nhận di sản này. Bài viết Phân biệt Thừa kế theo di chúc và Thừa kế theo pháp luật dưới đây của Luật Tuệ An sẽ làm rõ vấn đề trên.

Căn cứ pháp lý

Bộ luật dân sự năm 2015

Thừa kế là gì?

Thừa kế là một quan hệ xã hội tất yếu mà nội dung kinh tế của nó là sự phản ánh quá trình dịch chuyển tài sản của người đã chết sang cho người khác còn sống.

Quyền thừa kế là một chế dịnh của pháp luật dân sự, là những quyền dân sự cụ thể của người để lại di sản và những người nhận di sản thừa kế. Các quyền chủ quan này phải phù hợp với các quy định của pháp luật về thừa kế.

Điểm giống nhau giữa thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc

Cả hai hình thức này có những điểm giống nhau sau:

  • Đây đều là sự chuyển dịch tài sản của người đã chết cho những người còn sống.
  • Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản.
  • Người được hưởng thừa kế phải là cá nhân còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết đi.
  • Tất cả những người được nhận di sản theo cả hai hình thức đều có quyền từ chối nhận di sản.
Phân biệt Thừa kế theo di chúc và Thừa kế theo pháp luật
Phân biệt Thừa kế theo di chúc và Thừa kế theo pháp luật

Điểm khác nhau giữa thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật

Định nghĩa

Thừa kế theo di chúc

Thừa kế theo di chúc được hiểu là quá trình dịch chuyển di sản của người chết cho người còn sống theo ý nguyện của người để lại di sản.

Thừa kế theo pháp luật

Theo Điều 649 BLDS 2015, quy định:

Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.”

Đối tượng được thừa kế

Theo di chúc

Những cá nhân, tổ chức được người lập di chúc đề cập là người nhận di sản trong di chúc và đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Theo pháp luật

Đối tượng được thừa kế theo pháp luật bao gồm:

  • Các cá nhân có quan hệ huyết thống hoặc nuôi dưỡng đối với người để lại di sản thừa kế theo Điều 651 BLDS.
  • Cha, mẹ, vợ, chồng, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động được pháp luật bảo vệ quyền thừa kế mà không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644 BLDS.
  • Con riêng và bố dượng, mẹ kế theo Điều 645 BLDS.

Hình thức

Theo di chúc

Về hình thức thừa kế theo di chúc, theo Điều 672 BLDS quy định di chúc ở đây phải được lập thành văn bản. Nếu không lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng.

Theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật hình thức là bằng văn bản thỏa thuận có công chứng về việc phân chia di sản của các đồng thừa kế. Nếu có tranh chấp thừa kế thì theo quyết định của tòa án về phân chia di sản.

Trường hợp được thừa kế

Theo di chúc

Theo ý chí nguyện vọng của cá nhân khi lập di chúc, người được hưởng thừa kế là người được đề cập nhận di sản trong di chúc. Tuy nhiên Căn cứ Điều 613 BLDS 2015, phải thuộc trường hợp được thừa kê, cụ thể:

  • Người thừa kế là cá nhân phải còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế những đã thành thai trước khi người để lại di sản chết.
  • Người thừa kế không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Theo pháp luật

Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp theo quy định tại Điều 650 BLDS, theo đó có các trường hợp sau:

  • Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp không có di chúc. Với những trường hợp như người chết không để lại di chúc, di chúc có nội dung kông rõ ràng mà những người thừa kế đã không thống nhất về cách hiểu nội dung di chúc, bị thất lạc, bị hủy hoại đến mức không thể hiện được đầy đủ và rõ ràng ý chí của người lập di chúc.

Những trường hợp như vậy toàn bộ di sản của người chết để lại sẽ chia cho người thừa kế theo quy định của pháp luật.

  • Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp di chúc không hợp pháp. Khi di chúc không đáp ứng được đầy đủ các điều kiện thưo quy định tại Điều 630 và những điều kiện chung của một giao dịch dân sự theo Đièu 117 BLDS sẽ bị coi là di chúc không hợp pháp.
  • Thừa kế theo pháp luật được áp dụng đối với phần di sản không được định đoạt trong di chúc.
  • Thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi người thừa kế không còn. Trường hợp này xảy ra khi những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
  • Thừa kế theo pháp luật trong trường hợp người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản.
  • Thừa kế theo pháp luật trong trường hợp người thừa kế theo di chúc từ chối hưởng di sản.

Thừa kế thế vị

Theo di chúc

Hình thức thừa kế theo di chúc không có thừa kế thế vị.

Theo pháp luật

Theo Điều 652 BLDS, trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng lúc với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống.

Nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản đó.

Phân chia di sản

Theo di chúc

Việc phân chia di sản theo di chúc được thực hiện theo quy định tại Điều 659 BLDS 2015:

“Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.”

Theo pháp luật

Cách phân chia di sản theo pháp luật được quy định tại Điều 660 BLDS cụ thể:

1. Khi phân chia di sản, nếu có người thừa kế cùng hàng đã thành thai nhưng chưa sinh ra thì phải dành lại một phần di sản bằng phần mà người thừa kế khác được hưởng để nếu người thừa kế đó còn sống khi sinh ra được hưởng; nếu chết trước khi sinh ra thì những người thừa kế khác được hưởng.

2. Những người thừa kế có quyền yêu cầu phân chia di sản bằng hiện vật; nếu không thể chia đều bằng hiện vật thì những người thừa kế có thể thỏa thuận về việc định giá hiện vật và thỏa thuận về người nhận hiện vật; nếu không thỏa thuận được thì hiện vật được bán để chia.

Trên đây là tư vấn của Luật Tuệ An về: Phân biệt Thừa kế theo di chúc và Thừa kế theo pháp luật. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hồ trợ pháp lý khác; vui lòng liên hệ ngay Luật sư tư vấn miễn phí. Luật sư chuyên nghiệp, tư vấn miễn phí – 1900.4580.

Công Ty Luật Tuệ An ” VỮNG NIỀM TIN -TRỌN CHỮ TÍN

Mọi gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp miễn phí 24/7 mọi lúc mọi nơi. Tổng đài tư vấn miễn phí: 1900.4580. 

Một số bài viết có liên quan:

Bấm để đánh giá
[Tổng 0 Điểm trung bình: 0]

Luật Tuệ An © 2020. All Rights Reserved. Powered by AseanTech.