Trách nhiệm dân sự là gì? Quy định về trách nhiệm dân sự

Trách nhiệm dân sự là loại trách nhiệm pháp lý không còn quá xa lạ trên thực tế. Trách nhiệm này tồn tại nhằm bù đắp những tổn thất về vật chất và tinh thần cho bên bị vi phạm nghĩa vụ. Mặc dù pháp luật hiện nay quy định khá chi tiết tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người còn chưa có cái nhìn chính xác về loại trách nhiệm này. Nhằm cung cấp cho Quý khách hàng những thông tin cơ bản về nội dung trên, dưới đây, Luật Tuệ An xin gửi đến Quý khách hàng bài viết Trách nhiệm dân sự là gì? Quy định về trách nhiệm dân sự.

Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trách nhiệm dân sự là gì?

Pháp luật dân sự hiện hành không đưa ra khái niệm cụ thể thế nào là trách nhiệm dân sự. Tuy nhiên, có thể hiểu một cách khái quát, trách nhiệm dân sự là hậu quả pháp lý bất lợi mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng đối với chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật dân sự nói chung và vi phạm nghĩa vụ nói riêng. Trách nhiệm này nhìn chung có những đặc điểm sau đây:

Trách nhiệm dân sự là gì? Quy định pháp luật về trách nhiệm dân sự
Trách nhiệm dân sự là gì? Quy định pháp luật về trách nhiệm dân sự

Về căn cứ phát sinh trách nhiệm dân sự

Trách nhiệm này phát sinh khi có hành vi vi phạm nghĩa vụ, vi phạm pháp luật trên thực tế. Đó có thể là hành vi không thực hiện, thực hiện không đúng, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ dân sự.

Về bản chất của trách nhiệm dân sự

Thực chất trách nhiệm này là biện pháp cưỡng chế mang tính tài sản. Điều này xuất phát từ mục đích của các bên trong quan hệ dân sự. Các bên khi tham gia giao dịch thường hướng đến thụ hưởng những lợi ích nhất định. Do đó, khi bị vi phạm nghĩa vụ, thiệt hại các bên gánh chịu chính là những lợi ích mang tính tài sản này. Từ đó, có thể xác định, trách nhiệm phát sinh là trách nhiệm bù đắp một phần hoặc toàn bộ phần lợi ích bị xâm phạm. Việc thực hiện trách nhiệm này nhằm đền bù hoặc khôi phục quyền và lợi ích chính đáng bị xâm phạm cho bên bị vi phạm.

Về chủ thể chịu trách nhiệm dân sự

Chủ thể chịu trách nhiệm trước hết là bên có hành vi vi phạm nghĩa vụ, vi phạm pháp luật dân sự. Bên cạnh đó, trách nhiệm này còn thuộc về các chủ thể liên quan trực tiếp như:

  • Pháp nhân, cơ quan, tổ chức trong trường hợp chủ thể vi phạm là người thuộc pháp nhân, cơ quan, tổ chức đó.
  • Người giám hộ, người đại diện theo pháp luật của người chưa thành niên trong trường hợp chủ thể vi phạm là người chưa thành niên.

Về hậu quả pháp lý của trách nhiệm dân sự

Trách nhiệm dân sự là hậu quả bất lợi áp dụng với chủ thể có hành vi vi phạm nghĩa vụ. Hậu quả đó có thể là việc buộc thực hiện nghĩa vụ, thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ dân sự. Trong trường hợp có thiệt hại thực tế xảy ra, chủ thể vi phạm có trách nhiệm bồi thường đối với thiệt hại phát sinh.

Trách nhiệm dân sự phát sinh khi nào?

Pháp luật dân sự hiện hành quy định về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ. Theo đó, bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền. Vi phạm nghĩa vụ trong trường hợp này được hiểu là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ.

Vậy có thể hiểu, trách nhiệm này chỉ đặt ra khi có hành vi vi phạm nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ. Hành vi vi phạm nghĩa vụ này có thể là vi phạm về chủ thể, thời hạn thực hiện, địa điểm tiến hành, đối tượng, phương thức tiến hành, nội dung nghĩa vụ. Trách nhiệm đặt ra trong trường hợp có vi phạm xảy ra có thể là:

– Trách nhiệm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ. Khi bên có nghĩa vụ thực hiện không đúng nghĩa vụ của mình thì bên có quyền được yêu cầu bên có nghĩa vụ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ.

– Trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Trách nhiệm này đặt ra khi bên có nghĩa vụ chậm thực hiện nghĩa vụ. Chậm thực hiện nghĩa vụ ở đây được hiểu là nghĩa vụ vẫn chưa được thực hiện hoặc chỉ được thực hiện một phần khi thời hạn thực hiện nghĩa vụ đã hết. Trong trường hợp này, bên chậm thực hiện có nghĩa vụ thông báo ngay cho bên có quyền về việc không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn.

Trường hợp nào không phải chịu trách nhiệm dân sự?

Trên thực tế, không phải bất cứ trường hợp nào có hành vi vi phạm nghĩa vụ cũng đều phát sinh trách nhiệm. Trong một số trường hợp nhất định, trách nhiệm này sẽ không đặt ra. Cụ thể như sau:

Không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện bất khả kháng

Sự kiện bất khả kháng được hiểu là sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước. Đó có thể là các sự kiện tự nhiên như thiên tai, bão lũ, dịch bệnh,…. Do đó, nếu bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ xuất phát từ nguyên nhân này thì không phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, nếu các bên có thỏa thuận khác về việc vẫn phải chịu trách nhiệm hoặc pháp luật liên quan có quy định khác thì sẽ ưu tiên áp dụng thỏa thuận đó.

Không thực hiện được nghĩa vụ do lỗi của bên có quyền

Trong trường hợp này, việc không thực hiện nghĩa vụ không xuất phát từ ý muốn chủ quan của bên có nghĩa vụ mà hoàn toàn do lỗi của bên có quyền. Đó có thể là việc không tạo điều kiện, ngăn cản khiến bên có nghĩa vụ không thể thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, không thực hiện được nghĩa vụ. Khi đó, nếu bên có nghĩa vụ chứng minh được nguyên nhân do lỗi của bên còn lại thì sẽ không phải chịu trách nhiệm.

Trên đây là tư vấn của Luật Tuệ An. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác, bạn vui lòng liên hệ ngay Luật sư tư vấn – Luật sư uy tín, chuyên nghiệp – tư vấn miễn phí 1900.4580.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số bài viết khác về Dân sự tại đây:

Công Ty Luật Tuệ An ” VỮNG NIỀM TIN -TRỌN CHỮ TÍN”

Mọi khó khăn trong các vấn đề pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp miễn phí 24/7 mọi lúc mọi nơi. Tổng đài tư vấn miễn phí: 1900.4580.

Bấm để đánh giá
[Tổng 0 Điểm trung bình: 0]

Add Comment

Luật Tuệ An © 2020. All Rights Reserved. Powered by AseanTech.